kaszel to odruch organizmu mający na celu usuniecie nadmiaru wydzieliny lub ciała obcego z dróg oddechowych.
Z grubsza można go podzielić na wilgotny z nadprodukcją wydzieliny i suchy - nieproduktywny. Inny podział to kaszel ostry i przewlekły.

kaszel ostry jest najwcześniej skutkiem infekcji wirusowych
(wydzielina jest przeźroczysta, po nadkażeniu bakteryjnym żółta lub zielona), towarzyszy temu gorączka i objawy przeziębienia. Jeżeli kaszel ostry jest efektem alergii, nie towarzyszy mu gorączka, a wydzielina jest wodnista. Często występuje katar, łzawienie oczu. Ma on charakter sezonowy np. pojawia się w okresie pylenia traw i drzew lub gdy zaczyna się sezon grzewczy - przy alergii na roztocza kurzu domowego.
Niekiedy kaszel ostry spowodowany jest spływaniem wydzieliny z nosa lub zatok. Może to być wydzielina zarówno przeźroczysta - sugeruje to alergiczne tło lub ropna, co raczej sugeruje bakteryjne zapalenie.

Jeżeli kaszel pojawia się w nocy towarzyszy mu duszność i wydzielina jest pienista a ulgę przynosi pozycja siedząca - przyczyna może być ostra niewydolność krążenia.
Jest to stan zagrożenia życia, należy natychmiast wezwać pogotowie.

kaszel przewlekły:
Najczęściej jego przyczyną jest przewlekłe zapalenie oskrzeli (można go rozpoznać, gdy u chorego przez 2 kolejne lata, co najmniej przez 3 miesiące występował ciągle kaszel) - najczęściej towarzyszy palaczom.
Palacze mają też tzw. kaszel palacza, który występuje rano zwany też "poranną toaletą drzewa oskrzelowego".

astma - ten kaszel jest raczej suchy. Częściej występuje u dzieci. Czasami towarzyszy mu duszność i świszczący oddech.

Zioła w kaszlu ostrym mają zastosowanie podczas leczenia przyczyny kaszlu jak i również w bezpośrednim łagodzeniu jego objawów. Jeżeli przyczyną kaszlu jest zapalenie gardła to sugerujemy choremu aerozol Anginbon 5-6 x dziennie 1-2 dawki oraz krople wykrztuśne Pectobonisol 3-4 x dziennie lub zastępczo Pulmobonisan.
Jeżeli kaszel dotyka dzieci do 12 roku życia, nie zalecamy Anginbonu (zawiera olejki eteryczne), sugerujemy zamiast Anginbonu syrop Pectobon.
Jeżeli ostra infekcja jest w krtani, tchawicy lub w oskrzelach zalecamy Pectobonisol lub Pulmobonisan (czasami łączymy jeden z drugim) i Bonimel prawoślazowo - koprowy zwłaszcza dla dzieci - ma bardzo przyjemny smak.

W kaszlu przewlekłym zalecamy:
1. Pulmobonisan i Pectobonisol 2 x dziennie oraz Pulmobon w kapsułkach 2 x dziennie po 2 kapsułki.
2. Jeżeli kaszel jest efektem nawracających stanów infekcyjnych sugerujemy podnoszenie odporności organizmu. Zalecamy syrop Immunobon 2 x dziennie 1 łyżeczkę przez 7 dni, potem 3 tygodnie przerwy i ponownie 7 dni stosowania oraz Apibon (ekstrakt pyłku pszczelego i propolisu) 3 x dziennie 1 kapsułkę przez 5 tygodni. Apibon można zastąpić Bonimelem pyłkowo - propolisowym.
Przy kaszlu prawie zawsze ważne jest dobre nawodnienie pacjenta. Dlatego zalecamy picie dużej ilości płynów, a czasami sugerujemy inhalacje parą wodną lub naparami ziół np. Pulmobonisan najpierw do inhalacji, a potem jak wystygnie do picia.
Jak przy każdej chorobie najlepiej jest radzić się swojego lekarza, a zwłaszcza gdy zauważymy, że wydzielina jest zabarwiona krwią, kaszlowi towarzyszy duszność, świszczący oddech lub ból w klatce piersiowej, albo gdy kaszel ma dziecko i ma on charakter "szczekąjacy".